Raspberry Pi’nin inittab Dosyası

Raspbian Whezzy işletim sistemini Raspberry Pi’ye kurduğumuzda, eğer açılışta gelen ayar menüsünden başlangıçta görsel arayüzün çalışmasını seçmediysek, konsolla karşılaşmamız şaşırtıcı olmayacaktır. Bu durumda çözümümüz her ne kadar “startx” yazıp işin içinden sıyrılmak olsa da bunu her seferinde yapmak çok da kolay değil sanki. Bunun için bir çözüm sunmaya ve bu tip ayarlamaların yer aldığı inittab dosyası üzerine bu işletim sisteminde biraz gitmeye çalışalım.

Uyarı: Burdaki işlemler doğrudan sistem açılışına etki edeceği için denemeler sırasında sistemin açılamaz hale gelmesi de oldukça olasıdır. Vereceğiniz zararların ya da kayıpların farkında olarak bunu yapmanızı öneririm, sisteminize bir zarar gelirse sorumluluk bana ait değil, baştan söyleyeyim. Burda yazılanlar kendi tecrübelerim veya duyduklarımla sınırlı, siz okuduğunuzda da güncel versiyonda bir şeyler değiştirilmiş olabilir, o yüzden doğruluklarını da garanti edemiyorum. Son olarak da önlem niteliğinde bir öneride bulunayım: RPi’ye takılı hafıza kartınızın imajını alırsanız zaten yedek almış olacaksınız, sorun yaşadığınızda geri yazabilirsiniz.

Uyarımı da yaptıktan sonra devam edelim. İlk olarak, dosyamızı açmak istersek:

sudo nano /etc/inittab

Burda nano kullanmak zorunda değiliz tabii ki, ister emacs kullanın, ister gedit veya kate. Ben nano ile idare ediyorum. Bu dosyaya dilim döndüğünce bir şeyler söyleyeyim:

Dosyanın baş kısmında “id:2:initdefault:” lu bir kısım var. Burdaki 2 çalışma seviyesini belirliyor. Bilgisayar açıldığında varsayılanda ne yapsın? Bunu ayarlarken dikkali olun, mesela 6 yaparsanız sistem başlar başlamaz reboot durumuna gelip reset atacak, 0 yaparsanız siz açtıkça o kapanacaktır. 2-5 arası Raspberry Pi’de Raspbian Whezzy için uygun değerler. Bunları nasıl ayalım derseniz, 2 burda çok kullanıcılı görsel olmayan modu temsil ediyor, yani bu değeri 2 yaparsak bilgisayar açıldığında terminal ekranında bize şifre soruyor olacak. 3-5 arasında bir değer verirsek bilgisayarın açılışında görsel arayüz başlayacak. inittab içerisindeki açıklamalarda 3,4 ve 5 arasında bir fark olduğundan bahsedilmiyor, ben de denediğimde gözle görülür bir farka rastlamadım. Bu değeri 1 yaptığınızda tek kullanıcılı modta olacaksınız ve ağ desteğiniz de olmayacak. Yani ssh hayaliniz varsa denemenizi önermem. Eğer varsayılanda görsel arayüzle RPi’nin açılmasını istiyorsanız dosyada ilgili satırın son hali şu şekilde olmalı:

id:3:initdefault:

Keyfinize göre bu 3’ü 4 veya 5 yapabilirsiniz. Altta single user modta ne yapılacağı sorulmuş ve varsayılan değeri şöyle:

~~:S:wait:/sbin/sulogin

Size önerim gerçekten geçerli bir sebebiniz yoksa bununla oynaşmayın. Tek kullanıcı runlevel a işiniz düşerse karşınızda giriş yapacak bir ekran görme şansınızı yitirmeyin.

Biraz daha alt kısımda farklı çalışma seviyelerine geçildiğinde çalıştırılacak olan scripte çalışma seviyesi gönderiliyor. Bu sistemde script /etc/init.d/rc path ine sahip

Biraz daha inecek olursak, CTRL-ALT-DELETE tuşlarına basıldığında ne yapılacağı belirlenmiş. Burdaki ayara göre, 1-5 aralığında bu kombinasyon tuşlandığında reboot işlemi tetikleniyor. Yalnız görsel arayüzde bu tuşlara görev yöneticisi ataması yapıldığı için onunla karşılaşıyoruz. 1 veya 2 runlevel larında konsolda bunu denersek baştan başladığını görürüz. Eğer başlamasın başka bir şey yapsın istersek onu burda belirtebiliriz.

Biraz daha alt kısımda ALT ve ÜST OK tuşlarına birlikte basıldığında ne yapılacağına dair bir örnek var ancak aktif edilmemiş. İsterseniz başındaki # işaretini kaldırıp aktifleştirebilirsiniz. Aktifleştirip bilgisayarı baştan başlatırsanız ekrana “Keyboard Request–edit” ile başlayan bir mesaj yazdırır.

Bunun da altında bilgisayarın açılışında yaşanacak sorunlarla ilgili tanımlamalar yapılmış, şimdilik işim düşmediği için bilgim de yok, yorum yapamıyorum.

Bunun da ardından, güzel bir kısma geliyoruz. Açılıştaki terminaller burdan belirleniyor. İlk olarak dosyada da not düşülmüş olan, tty7’nin Debian tabanlı sistemlerde görsel arayüz için kullanıldığı. Yani ekleme ya da çıkarma yapmayı planlıyorsanız tty7 kullanmayın, 8 9 10 kullanın.

Bilgisayarda tty ye geçip giriş yapalım. Sonra da exit ile ya da CTRL+D ile çıkalım. Tekrar şifre soruyor. Burdaki işlem terminalin tekrar çalıştırılmış olması. İşte orda yazan respawn lar bunu sağlıyor. Respawn yerine “wait” yazacak olursanız, sistem açılırken bu terminaller başlatılır(belirttiğiniz runlevel larda). Fakat o runlevel içerisindeyken terminali bir önceki cümlede bahsettiğim şekilde kapatırsanız sonunuz boş bir ekrandan ibaret olur, çünkü kapanan terminal tekrar açılmaz. İsterseniz tty lerden biri için deneyebilirsiniz. Size önerim bu denemeleri asla tüm ttyler için yapmamanız, sonra olaylar karışırsa dönüp toparlayacak bir tty bulamayabilirsiniz.

Burdaki ttylerden birine respawn yerine sysinit yazacak olursanız sistem açılırken o tty çalıştırılır ve açılış orda sonlanır. Sistem o halde kalacağı için o tty ye geçerek işlerinizi yapmak zorunda kalırsınız. Açılış mesajlarını gördüğünüz ekrandaki konsol bile bu durumda açılmayacak, mesajları görecek ancak kullanıcı adı ve şifre soran kısmı göremeyeceksiniz. Ayrıca ssh gibi servisleri de başlatmayacağı için bu tip bir durumda Pi’niz ekrana ve klavyeye bağlı olursa iyi olur, aksi takdirde işiniz çok zor.

Bu bloktaki ayarlarla ilgili son olarak da, 8 numaralı tty yi  2-3-4-5 numaralı runlevel larda aktifleştirmek için ne yapacağımızdan bahsedelim. Bunu yapmak için bu bloğun altına:

8:2345:respawn:/sbin/gettty 115200 tty8

Yukarda 115200 yazmamın özel bir sebebi yok, klavyeden veri girdiğimiz için 115200 baud altındaki haberleşmenin bize gözle görülür bir fark katacağını düşünmüyorum, onu göstermek istedim. En baştaki 8 yerine bu dosya içerisinde ilk kısımda yer almayan herhangi bir şey girebilirsiniz. Benim sistemimde “asdf” yazıyor. Son olarak da tty8 yazan kısmı görsel arayüzünüzü seviyorsanız 7 yapmayın diyerek bu bloğu da sonlandırıyorum.Dosyayı hazırlayanlar dosyanın sonlarına doğru seri haberleşme üzerinden bağlanmak isterseniz, yani sistemin açılmasının ardından seri port üzerinden veri bekleyecek bir terminal olacaksa diye yazılmış. 2 tanesi 9600 baud rate e ayarlı ve pasif durumda, yorum satırı olmaktan çıkarırsanız aktifleştirebilirsiniz. En alt satırda Raspberry Pi serial inden 115200 baud rate ile çalışması için aktifleştirilmiş durumda. Denemedim ama sanırım bir FTDI adaptör bağlarsak ssh yerine 2 kablo üzerinden bir yönetim sağlayabiliriz.

Bu arada başlangıçta görsel arayüzün açılmasıyla ilgili not düşeyim, Raspberry Pi’nin config programını tekrar çalıştırarak bunu değiştirmek mümkün.

 
comments powered by Disqus